Gmina Wola Uhruska
duzy plik 500kb panoramy Woli Uhruskiej
Start arrow Informacja turystyczna arrow Szlaki piesze
Szlaki piesze
Napisał Administrator   

Dydaktyczna ?cie?ka przyrodniczo-historyczna "Dolina Bugu" 

Amatorów pieszych w?drówek zapraszamy do spaceru dydaktyczn? ?cie?k? przyrodniczo-historyczn? "Dolina Bugu" wiod?c? ulicami Woli Uhruskiej oraz malowniczymi ??kami w dolinie Bugu.

Przystanek 1 
„STACJA UHRUSK”

Du?e znaczenie dla rozwoju miejscowo?ci mia?a linia kolejowa Che?m – Brze?? oddana do u?ytku w 1887 roku o d?ugo?ci 530 km, ??cz?cej Kowel z Warszaw? i Modlinem. By?a ona inwestycj? pa?stwow? o znaczeniu militarnym. ??czy?a Brze?? z Kolej? Nadwi?la?sk?.

W roku 1887 wybudowano te? budynek stacji kolejowej. Usytuowany by? on po przeciwnej stronie torów kolejowych, ok. 500 m od wsi i szlaku nadbu?a?skiego. Dlatego nazwa stacji kolejowej nie zgadza si? z nazw? miejscowo?ci. Kiedy powstawa?a linia kolejowa, wie? Wola Uhruska by?a nieznana i oddalona od torów. Uhrusk za? to miejscowo??, gdzie by? dwór, ko?ció?, cerkiew. Mia? wi?c wy?sz? rang?. Przez nast?pne lata Wola Uhruska rozwija?a si?, z czasem wch?on??a okolice stacji. Nikt jednak nie zmieni? jej nazwy. Do zespo?u dworca kolejowego nale?y wie?a ci?nie?. Takie wie?e budowano wzd?u? linii kolejowych, je?eli w pobli?u uj?cia wody nie by?o naturalnych wzniesie?, w których zak?adano komory na wod?. Wie?e ci?nie?, budowane na wysokiej podmurówce pe?ni?y funkcj? komór nadziemnych. Wod? do wie?y przy stacji Uhrusk dostarcza? wodoci?g ze starorzecza Bugu, gdzie zamontowane by?y pompy spalinowe. Z wie?y transportowana by?a do „?urawi” usytuowanych przy torach. Tam parowozy uzupe?nia?y zapasy wody.

Przystanek 2
„STARA WIE?”

Stara Wie? to przysió?ek nale??cy do Woli Uhruskiej, miejsce pierwotnej lokalizacji miejscowo?ci. Wola Uhruska zlokalizowana by?a na terasie nadrzecznej. W 1827r. nosi?a ju? wspó?czesn? nazw? i liczy?a 29 domów i 100 mieszka?ców.

Pocz?tki osadnictwa w dolinie Bugu, w okolicy Woli Uhruskiej si?gaj? halsztackiego okresu epoki ?elaza, który przypada na ok. 700 – 400 r.p.n.e. Materia? archeologiczny potwierdza te? istnienie osad we wczesnym ?redniowieczu. W XV wieku Uhruwieccy, w?a?ciciele tych ziem zak?adaj? wie? Uhrowieska Wolica. Nowi osadnicy karczowali lasy, budowali domy i przygotowywali grunt pod upraw?.Za ten trud zwalniani byli na okres 10 – 20 lat z powinno?ci feudalnych tzn. otrzymywali „wolizn?”. St?d pochodzi pierwotna nazwa miejscowo?ci. ?ród?a archiwalne informuj?ce o rozwoju gospodarczym miejscowo?ci i okolic podaj?, ?e na przestrzeni wieków istnia?y tutaj obiekty o charakterze przemys?owym, przynosz?ce dochody w?a?cicielom Uhruska. By? to m?yn, karczma, prom przewo??cy ludzi i towary. Grobla prowadz?ca na prom znajduje si? na po?udniowym kra?cu wsi. Wielkie po?ary w 1915, 1927 i 1935 roku oraz zniszczenia podczas I wojny sprawi?y, ?e nowe siedliska mieszka?cy Woli zacz?li lokalizowa? w innym miejscu. Osadnictwo przesun??o si? w kierunku stacji kolejowej i istniej?cej od 1922 r. huty szk?a. W Starej Wsi pozosta?o kilka gospodarstw i resztki opuszczonych sadów.

Przystanek 3
„DOLINA BUGU”

Dolina Bugu to obszar wyst?powania ró?nych typów jezior rzecznych zwanych ogólnie bu?yskami. Tam gdzie dolina jest szeroka (okolice Stulna, Zbere?a) spotykamy jeziora zakolowe, podkraw?dziowe lub paleomeandry wielkopromienne. W zw??eniu doliny w Woli Uhruskiej i Bytyniu, zwanym prze?omem uhruskim wyst?puj? jeziora awulsyjne. Przechodz?c przez most mijali?my w?a?nie takie jezioro.

Bu?yska s? miejscem sukcesji, czyli zal?dowienia jezior. Sukcesja to proces zast?powania jednych zbiorowisk ro?linnych przez inne. Termin zal?dowienie trafia w samo sedno: zbiornik wodny zamienia si? w l?d. Rozwijaj?ca si? ro?linno?? przybrze?na przetwarza gazowy dwutlenek w?gla z powietrza w organiczne zwi?zki w?gla, a wi?c substancje sta?e, powoduj?c przyrost biomasy od strony brzegu. W ten sposób ro?liny buduj? sobie dno, przesuwaj?c si? w stron? ?rodka jeziora. Z ro?lin zarastaj?cych spotkamy kolejno od strony l?du: turzyce np. k?o? wiechowata, trzciny, zespo?y osoki aloesowatej, chronione gr??ele ?ó?te i grzybienie bia?e, dalej ?abi?cieg p?ywaj?cy, prz?stk? pospolit? czy zespo?y rz?sy wodnej.

Dolina Bugu to raj dla w?dkarzy. Obfituje ona w takie gatunki ryb jak: lin, szczupak, p?o?, oko?, leszcz, jazgarz, kara?, ukleja, kr?p, karp.

Przystanek 4
„RZEKA BUG”

?cie?ka dochodzi do koryta granicznej rzeki Bug. Na wschód od tablicy, za rzek? po?o?ony jest nasz wschodni s?siad – Ukraina. Umowna granica przebiega ?rodkiem rzeki. Od 1 V 2004 r. jest to równie? wschodnia granica Unii Europejskiej. Osoby przebywaj?ce w pobli?u granicy powinny posiada? dokument to?samo?ci.

?ród?a Bugu znajduj? si? na terenie Ukrainy, w Go?ogórach, na pó?nocnym kra?cu Podola. Bug ko?czy swój bieg w Zalewie Zegrzy?skim. Dorzecze Bugu zajmuje obszar 39,5 tys. km², co stanowi prawie 20% dorzecza Wis?y. Koryto wci?te jest na 1 – 2 m poni?ej poziomu dna doliny. Przy ?rednim stanie wody jego wysoko?? wynosi 163 m n.p.m. Wzrost stanu wody ju? o 1,5 m powoduje zalewanie dna doliny. System koryt powodziowych wskazuje na anastomozuj?cy charakter rzeki, co jest spowodowane pod?o?em geologicznym tego terenu. Rzeka anastomozuj?ca to taka, która zmienia swoje koryto podczas powodzi.

W XVII – XVIII wieku Bugiem sp?awiano zbo?e i drewno. By? on g?ównym, wodnym traktem handlowym mi?dzy Wo?yniem a Europ? ?rodkow? i Zachodni?. Parowce pasa?erskie floty rzecznej „Bug Flotylla” wozi?y ludzi z przystani w Dorohusku na jarmarki do Brze?cia i W?odawy. W czasie II wojny ?wiatowej flota ta zosta?a zniszczona.

Bug, nieuregulowany na ca?ym odcinku jest jedn? z nielicznych takich rzek – dzik?, kapry?n?, o zró?nicowanej g??boko?ci i pr?dko?ci. Stanowi korytarz ekologiczny- raj dla ptactwa, ryb, ssaków i bezkr?gowców. Awifaun? reprezentuje charakterystyczny dla krajobrazu nadbu?a?skiego bocian bia?y. W ca?ej dolinie spotka? mo?na tez gniazduj?ce czy ?eruj?ce inne gatunki np. rybitwy, ?ab?d? niemy, g?? g?gawa, ?wistun, b?otniak stawowy, kokoszka wodna. Wysokie skarpy zamieszkuj? jaskó?ki brzegówki. Brzeg rzeki jest g?sto poro?ni?ty zespo?ami wierzbowymi. Ilo?? wydeptanych ?cie?ek prowadz?cych do rzeki ?wiadczy o tym, ?e nad Bug przyje?d?aj? bardzo cz?sto w?dkarze. W rzece z?owi? mo?na wiele gatunków ryb jak: szczupak, sum, kle?, ja?, sandacz, kie?b, brzana. ?owienie w Bugu jest dozwolone, ale tylko w ci?gu dnia. K?piel natomiast jest zabroniona. Ze wzgl?du na stromy brzeg, ?liskie, nas?czone wod? ska?y nale?y zachowa? ostro?no?? nie podchodzi? zbyt blisko rzeki.

Przystanek 5
„ZAKOLE”

D?ugo?? Bugu na terenie gminy Wola Uhruska wynosi 38 km, a w linii prostej 16 km. Liczby te wskazuj? na kr?ty, meandruj?cy charakter rzeki, tworz?cej zakola. Ich powstanie t?umaczy? mo?na ?rubowym charakterem sp?ywu wody. Powoduje on erozje boczn? brzegów wkl?s?ych i akumulacj?, czyli gromadzenie osadów wzd?u? brzegów wypuk?ych. Erozja i akumulacja prowadz? do wzrostu kr?to?ci koryta i odci?ciu jego fragmentów, które pozostaj? jako starorzecza. Najwi?ksze jeziora zakolowe znajduj? si? w okolicy Stulna i Zbere?a. Jedno z nich Jama Roma, po?o?one w pó?nocnej cz??ci Zbere?a b?d?ce u?ytkiem ekologicznym.

Przystanek 6
„BYTY?”

Byty?, podobnie jak Wola Uhruska zlokalizowany jest na terasie nadzalewowej opadaj?cej w tym miejscu strom? piaszczyst? skarp? w dno doliny. Zmiana pod?o?a skalnego i stosunków wodnych widoczna jest w odmiennych od poprzednich zespo?ach ro?linnych. Na nas?onecznionej skarpie spotka? mo?na kocanki piaskowe, rozchodniki, ?wierzbnic? poln?, macierzank? piaskow?. Wysoka skarpa to miejsce widokowe na dolin? Bugu.

Byty? by? wsi? królewsk?, nale??c? do niegrodowego starostwa stule?skiego, po raz pierwszy wzmiankowan? w 1414 r. Po wojnach kozackich i szwedzkich wie? zubo?a?a. W nast?pnych stuleciach wie? rozrasta?a si? i w 1827r. liczy?a 171 mieszka?ców. Od roku 1864 by?a siedzib? gminy. Byty? dotkliwie ucierpia? podczas I wojny ?wiatowej. Po 1918 r. wysiedle?cy powrócili na zgliszcza swych zagród 
i zacz?li odbudowywa? wie?. W latach 1922 – 1926 istnia?a w Bytyniu jednoklasowa szko?a podstawowa. Wie? nale?a?a podobnie jak Wola do gminy Sobibór z siedzib? w Zbere?u. Ze wzgl?du na malownicze po?o?enie sta?a si? modn? miejscowo?ci? letniskow?.

Cennym obiektem hydrologicznym Bytynia s? dwa ?ród?a podkraw?dziowe, czyli naturalne miejsce wyp?ywu wody podziemnej. Znajduj? si? one ok. 200 m n a pó?noc. Wydajno?? wi?kszego z nich wynosi 7l/s. Wyp?ywaj? z nich wody kredowe, sp?ywaj?ce z ?uku Uhruskiego. Dalej ?cie?ka skr?ca na po?udnie i dochodzi do k?pieliska.

Przystanek 7
„POMPKA”

Pompka to miejscowa nazwa uj?cia wody w starorzeczu, doprowadzanej do wie?y ci?nie?. Inna stosowana nazwa to „wodokaczka”. Urz?dzenia pompuj?ce wod? s? ju? zdemontowane. Nazwa jednak pozosta?a.

Starorzecze to powsta?o przez porzucenie przez rzek? w trakcie wezbrania d?u?szych odcinków koryt. Po przej?ciu fali wezbraniowej rzeka nie wróci?a do starego koryta. Szybko przep?ywaj?ce wody spowodowa?y wzmo?on? erozj? kraw?dzi terasy nadzalewowej. Zosta?y przeci?te warstwy wodono?ne pi?tra kredowego, z których niszami ?ródliskowymi wyp?ywa woda podziemna i zasila jezioro. Ze wzgl?du na takie zasilanie i sk?ad chemiczny jezioro okre?la si? jako limnokren, czyli naturalny zbiornik wodny zasilany wodami podziemnymi, a w czasie powodzi wodami rzecznymi. Wykorzystywane jest jako strze?one k?pielisko z pla??. Obok znajduje si? plac zabaw i pole namiotowe. Miejscowe ko?o w?dkarskie organizuje na tym starorzeczu zawody w?dkarskie.

Przystanek 8
„WSPÓ?CZESNA WOLA”

W kierunku zachodnim wida? wzniesienia ?uku Uhruskiego. Jedno z nich, na którym stoi wie?a widokowa nazywane jest „Pomnik”, a kompleks wszystkich zalesionych wzniesie? „Karierem”. Nazwa „Pomnik” wi??e si? z wydarzeniem historycznym z roku 1900. Car Miko?aj II przyby? do Che?ma z okazji 25 lecia kasaty unii oraz 200 rocznicy powstania 65 Moskiewskiego Pu?ku Piechoty. W drodze powrotnej z Che?ma prawdopodobnie zatrzyma? si?, aby wzi?? udzia? w uroczysto?ci ods?oni?cia pomnika po?wi?conemu carowi Aleksandrowi II, który zniós? pa?szczyzn? na terenie Królestwa Kongresowego. Po roku 1920 p?yty piaskowcowe z pomnika zosta?y przeniesione na cmentarz parafialny w Uhrusku, na mogi?y ?o?nierzy poleg?ych w potyczce z bolszewikami. Mia?a ona miejsce pod Uhruskiem 25 VII 1920 r.

?uk Uhruski, malowniczo góruj?cy ponad dolin? Bugu to rozcz?onkowane wzniesienia o szeroko?ci ok. 9 km, ci?gn?ce si? na wschód od Wólki Tarnowskiej i Chutcza ( okolice Sawina). Pod?o?e stanowi? ska?y kredowe i margiel. ?uk Uhruski ze wzgl?du na kredowe pod?o?e i nagromadzone utwory czwartorz?dowe uwa?any jest za stref? przej?ciow? mi?dzy ni?em a wy?ynami. Najwy?sze wzniesienie Woli Uhruskiej znajduje si? obok wie?y widokowej i wynosi 220,8 m n.p.m., czyli 50 m ponad dno doliny Bugu.

Przystanek 9
„NADBU?ANKA”

Nadbu?anka to osada robotnicza, powsta?a przy hucie szk?a, stanowi?ca cz??? Woli Uhruskiej. Huta szk?a zosta?a wybudowana w 1922 roku przez spó?k? 53 udzia?owców. Na pocz?tku by? to drewniany budynek hali fabrycznej, w której pracowa?a jedna wanna. Obok hali fabrycznej budowano baraki dla robotników. Niebawem zacz??y powstawa? drewniane, szalowane dwurodzinne domy, kryte dachówk? lub gontem, zdobione gankami i werandami. Niektóre z nich przetrwa?y niezmienione do dzisiaj. Huta czynna by?a w czasie okupacji. W 1949 r. zosta?a upa?stwowiona. W latach 1954 – 1962 przesz?a gruntown? modernizacj?. Asortyment wyrobów by? szeroki, zale?ny od sk?adanych ofert i popytu. Powojenna huta produkowa?a szk?o gospodarcze, os?ony do liczników i wk?ady do termosów. W 1995 r. hut? sprywatyzowano. Nowy w?a?ciciel uruchomi? produkcj? zniczy. Nie trwa?a ona jednak d?ugo.

?cie?ka przyrodnicza "Stulno"

D?ugo?ci ?cie?ki 6 km, czas przej?cia oko?o 3 godziny.



Na jej trasie wyznaczono 8 przystanków, które umo?liwiaj? poznanie najciekawszych miejsc oraz odpoczynek.

Opis ?cie?ki.

 

Szlak "Nadbu?a?ski"

Czerwony szlak o ??cznej d?ugo?ci 329,2km (powiat w?odawski 74,1 km)

Przebieg szlaku:
Kózki -> Serpelice ->Janów Podlaski -> Pratulin -> Terespol -> Jab?eczna -> Kuzawka -> Hanna -> Ró?anka -> W?odawa -> Orchówek -> Sobibór -> Uhrusk -> Siedliszcze -* Dorohusk -> Dubienka -> Horod?o -> Hrubieszów

 

 

Biuletyn Informacji Publicznej
W skrócie

Gmina Wola Uhruska le?y w po?udniowo-wschodniej cz??ci powiatu w?odawskiego. Rozci?ga si? wzd?u? dot?d nieujarzmionej i przez to niezwykle urokliwej rzeki Europy – Bugu.

Czytaj całość...

Poni?ej przedstawiamy podstawowe informacje turystyczne z naszego terenu w syntetycznym zestawieniu.

 

Czytaj całość...

Sobiborski Park Krajobrazowy - utworzono w 1983 roku na obszarze gmin: W?odawa, Ha?sk, Wola Uhruska. Park rozci?ga si? na powierzchni 10000 ha i zajmuje najcenniejsze partie Lasów Sobiborskich z licznymi torfowiskami i ?ródle?nymi jeziorami obj?tymi ochron? rezerwatow?.

Czytaj całość...
Statystyka
odwiedzających: 7565163
Imieniny
26 Stycznia 2020
Niedziela
Imieniny obchodzą:
Paula, Paulina,
Polikarp, Skarbimir,
Wanda
Do końca roku zostało 341 dni.
Licznik odwiedzin
Odwiedzi?o nas 7565163 internautów
TRW